Það hafa verið gerðar margar jákvæðar breytingar á frumvarpsdrögum til laga um lagareldi. Þrátt fyrir það standa enn eftir alvarlegir meinbugir í frumvarpinu. Í viðhengi fylgir umsögn Sjávarútvegsþjónustunnar við V. kafla frumvarpsins, Úthlutun smitvarnarsvæða og rekstrarleyfa.
Umsögn við frumvarpsdrög til laga um lagareldi: IV. kafli. Smitvarnarsvæði og dýraheilbrigði
Það hafa verið gerðar margar góðar breytingar á frumvarpsdrögum til laga um lagareldi. Í viðhengi fylgir umsögn Sjávarútvegsþjónustunnar fyrir IV. kafla frumvarpsins – Smitvarnarsvæði og dýraheilbrigði.
Skipulag án traustra rannsókna
Ein veigamesta niðurstaða umsagnarinnar er sú að afmörkun smitvarnarsvæða og fjarlægðarmörk milli eldissvæða eru ekki byggð á raunverulegu, staðbundnu áhættumati. Ákvarðanir hafa verið teknar án þess að fyrir liggi straumlíkön eða dreifilíkön fyrir íslenska firði, þrátt fyrir að slík líkön séu grundvallarforsenda skynsamlegrar skipulagningar í helstu framleiðslulöndum laxeldis.
Í reynd hafa laxeldisfyrirtækin sjálf verið leiðandi í skipulagningu eldissvæða, á meðan stjórnvöld hafa brugðist hlutverki sínu. Tillögur stjórnvalda um skiptingu og afmörkun smitvarnarsvæða bera þess merki að þær séu hvorki raunhæfar né byggðar á skýrum, faglegum og gagnsæjum forsendum.
Umsögn við lagareldisfrumvarp: III. kafli. Umhverfisvernd og rannsóknir
Í viðhengi fylgir umsögn Sjávarútvegsþjónustunnar við frumvarpsdrög til laga um lagareldi. Umsögnin fjallar sérstaklega um III. kafla frumvarpsins – Umhverfisvernd og rannsóknir.
III. kafli. Umhverfisvernd og rannsóknir
Sjávarútvegsþjónustan leggur til eftirfarandi breytingar:
- Áhættumat erfðablöndunar verði lagt niður sem stjórntæki.
- Stjórnun hámarkslífmassa byggist á burðarþolsmati.
- Heimilaður hámarkslífmassi til eldis á frjóum laxi verði ákveðinn af Alþingi hverju sinni.
- Alþingi ákveði í hvaða fjörðum heimilt verði að stunda sjókvíaeldi á frjóum laxi.
- Eldi í lokuðum sjókvíum verði eingöngu heimilt á hefðbundnum sjókvíaeldissvæðum.
Ársskýrsla samfélagsverkefnis gegn spillingu
Í fylgiskjali hér að neðan er Ársskýrsla samfélagsverkefnis gegn spillingu 2025. Skýrslan veitir heildstætt yfirlit yfir verkefni ársins.
Í lok árs 2025 var birt á samráðsgátt stjórnvalda frumvarp til laga um lagareldi. Frumvarpið felur í sér allnokkrar breytingar frá frumvarpi ársins 2024, sem ekki náði fram að ganga þegar það var til umfjöllunar á vorþingi.
Áhættumat erfðablöndunar – Hafrannsóknastofnun svarað
Áhættumat erfðablöndunar byggir á líkani þar sem erfðablöndun hefur í raun verið innbyggð. Það hefur verið notað fyrst og fremst til að úthluta framleiðsluheimildum til laxeldisfyrirtækja í meirihlutaeigu erlendra aðila til sjókvíaeldi á frjóum norskum eldislaxi í íslenskum fjörðum.
Ófagleg og jafnvel óheiðarleg vinnubrögð á undanförnum árum hafa sett atvinnugreinina í neikvætt ljós, og því miður hefur gagnrýni sem á hana hefur beinst oft átt við rök að styðjast.
Laxalús, sjókvíaeldi og íslenskir hagsmunir
Nýlega hafa verið birtar sex greinar í Bændablaðinu um laxalús, sjókvíaeldi og villta laxfiskastofna.. Vonandi stuðla þessar greinar til gerð regluverks sem tekur mið af umhverfisvernd sem til lengri tíma litið er allra hagur.
- Laxalús, notkun lyfja og umhverfisáhrif. Bændablaðið 10.07.2025.
- Laxalús og mótvægisaðgerðir. Bændablaðið 26.06.2025.
- Laxalús, viðmið og fjarlægðarmörk. Bændablaðið 12.06.2025.
- Laxalús og villtir laxfiskar. Bændablaðið 29.05.2025.
- Laxalúsafár, regluverkið og upplýsingagjöf. Bændablaðið 15.05.2025.
- Laxalús, sjókvíaeldi og villtir laxfiskastofnar. Bændablaðið 01.05.2025.