Frumvarpdrög  til laga um lagareldi – Umsögn Sjávarútvegsþjónustunnar. VII. kafli. Laxahlutir. 

Gerðar hafa verið tilteknar jákvæðar breytingar á frumvarpsdrögum til laga um lagareldi frá útgáfu frumvarpsins árið 2024. Þrátt fyrir það eru áfram til staðar grundvallarmeinbugir í VII. kafla frumvarpsins – um laxahlut – sem geta haft víðtækar lagalegar, fjárhagslegar og samfélagslegar afleiðingar.

Í meðfylgjandi umsögn eru þessir annmarkar raktir ítarlega.

Meginniðurstöður

Laxahlutakerfið kann að auka tiltekinn rekstrarlegan sveigjanleika. Hins vegar felur það jafnframt í sér verulega og varanlega verðmætaaukningu réttinda núverandi leyfishafa – án þess að ríkissjóður fái eðlilegt endurgjald fyrir.

Kerfið færi nýtingu sameiginlegrar auðlindar nær eignarréttarlegu fyrirkomulagi og eykur þannig verulega:

  • líkur á að réttindin njóti verndar samkvæmt 72. gr. stjórnarskrár,
  • hættu á bótaskyldu ríkisins við framtíðarbreytingar á kerfinu,
  • samþjöppun og markaðsvæðingu heimilda,
  • og áframhaldandi vannýtingu fjarða.

PDF skjal af skýrslunni

Read more… →

Umsögn við frumvarpsdrög til laga um lagareldi: V. kafli. Úthlutun smitvarnarsvæði og rekstrarleyfi

Það hafa verið gerðar margar jákvæðar breytingar á frumvarpsdrögum til laga um lagareldi. Þrátt fyrir það standa enn eftir alvarlegir meinbugir í frumvarpinu. Í viðhengi fylgir umsögn Sjávarútvegsþjónustunnar við V. kafla frumvarpsins, Úthlutun smitvarnarsvæða og rekstrarleyfa.

Pdf skjal af skýrslu

Read more… →

Umsögn við frumvarpsdrög til laga um lagareldi: IV. kafli. Smitvarnarsvæði og dýraheilbrigði

Það hafa verið gerðar margar góðar breytingar á frumvarpsdrögum til laga um lagareldi. Í viðhengi fylgir umsögn Sjávarútvegsþjónustunnar fyrir  IV. kafla frumvarpsins – Smitvarnarsvæði og dýraheilbrigði.

Skipulag án traustra rannsókna

Ein veigamesta niðurstaða umsagnarinnar er sú að afmörkun smitvarnarsvæða og fjarlægðarmörk milli eldissvæða eru ekki byggð á raunverulegu, staðbundnu áhættumati. Ákvarðanir hafa verið teknar án þess að fyrir liggi straumlíkön eða dreifilíkön fyrir íslenska firði, þrátt fyrir að slík líkön séu grundvallarforsenda skynsamlegrar skipulagningar í helstu framleiðslulöndum laxeldis.

Í reynd hafa laxeldisfyrirtækin sjálf verið leiðandi í skipulagningu eldissvæða, á meðan stjórnvöld hafa brugðist hlutverki sínu. Tillögur stjórnvalda um skiptingu og afmörkun smitvarnarsvæða bera þess merki að þær séu hvorki raunhæfar né byggðar á skýrum, faglegum og gagnsæjum forsendum.

Umsögn í pdf skjal

Read more… →

Umsögn við lagareldisfrumvarp: III. kafli. Umhverfisvernd og rannsóknir

Í viðhengi fylgir umsögn Sjávarútvegsþjónustunnar við frumvarpsdrög til laga um lagareldi. Umsögnin fjallar sérstaklega um III. kafla frumvarpsins – Umhverfisvernd og rannsóknir.

III. kafli. Umhverfisvernd og rannsóknir

Sjávarútvegsþjónustan leggur til eftirfarandi breytingar:

  • Áhættumat erfðablöndunar verði lagt niður sem stjórntæki.
  • Stjórnun hámarkslífmassa byggist á burðarþolsmati.
  • Heimilaður hámarkslífmassi til eldis á frjóum laxi verði ákveðinn af Alþingi hverju sinni.
  • Alþingi ákveði í hvaða fjörðum heimilt verði að stunda sjókvíaeldi á frjóum laxi.
  • Eldi í lokuðum sjókvíum verði eingöngu heimilt á hefðbundnum sjókvíaeldissvæðum.

Umsögnin í pdf skjali

Read more… →

Ársskýrsla samfélagsverkefnis gegn spillingu

Í fylgiskjali hér að neðan er Ársskýrsla samfélagsverkefnis gegn spillingu 2025. Skýrslan veitir heildstætt yfirlit yfir verkefni ársins.

Í lok árs 2025 var birt á samráðsgátt stjórnvalda frumvarp til laga um lagareldi. Frumvarpið felur í sér allnokkrar breytingar frá frumvarpi ársins 2024, sem ekki náði fram að ganga þegar það var til umfjöllunar á vorþingi.

Read more… →

Áhættumat erfðablöndunar – Hafrannsóknastofnun svarað

Áhættumat erfðablöndunar byggir á líkani þar sem erfðablöndun hefur í raun verið  innbyggð. Það hefur verið notað fyrst og fremst til að úthluta framleiðsluheimildum til laxeldisfyrirtækja í meirihlutaeigu erlendra aðila til sjókvíaeldi á frjóum norskum eldislaxi í íslenskum fjörðum.

Ófagleg og jafnvel óheiðarleg vinnubrögð á undanförnum árum hafa sett atvinnugreinina í neikvætt ljós, og því miður hefur gagnrýni sem á hana hefur beinst oft átt við rök að styðjast.

Read more… →